ارزان ترین دانشگاه های هلند: راهنمای جامع برای دانشجویان بین المللی
به گزارش مجله سیاران، هلند به دلیل کیفیت بالای آموزش، برنامههای تحصیلی متنوع به زبان انگلیسی و محیطی بینالمللی، یکی از مقاصد محبوب برای دانشجویان سراسر جهان است. با این حال، هزینههای تحصیل و زندگی در این کشور میتواند یک چالش باشد. این گزارش به بررسی جامع دانشگاههای مقرونبهصرفهتر هلند، هزینههای زندگی و فرصتهای دریافت بورسیه برای دانشجویان بینالمللی (خارج از اتحادیه اروپا/منطقه اقتصادی اروپا) میپردازد.
برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.
درک ساختار هزینههای دانشگاه در هلند
پیش از معرفی دانشگاهها، درک سیستم شهریه در هلند ضروری است. در این کشور دو نوع اصلی شهریه وجود دارد :
- شهریه قانونی (Statutory Fee): این شهریه توسط دولت تعیین میشود و برای دانشجویان هلندی و دانشجویان کشورهای عضو اتحادیه اروپا (EU/EEA) اعمال میگردد.
- شهریه سازمانی (Institutional Fee): این شهریه توسط خود دانشگاهها برای دانشجویان بینالمللی (غیراروپایی) تعیین میشود. این مبلغ به دلیل عدم دریافت یارانه دولتی، به مراتب بالاتر است. مبلغ آن بسته به دانشگاه، مقطع و رشته تحصیلی بسیار متغیر است.
- مقطع کارشناسی: شهریه معمولاً بین 9,000 تا 20,000 یورو در سال متغیر است.
- مقطع کارشناسی ارشد: شهریه معمولاً بین 12,000 تا 30,000 یورو در سال است، هرچند برنامههای خاص مانند MBA میتوانند هزینههای بالاتری داشته باشند.
علاوه بر این، دو عامل کلیدی دیگر بر میزان شهریه تأثیرگذار است:
- نوع دانشگاه:
- دانشگاههای تحقیقاتی (Research Universities - WO): این دانشگاهها بر پژوهش و آموزش آکادمیک تمرکز دارند و معمولاً شهریههای بالاتری دارند.
- دانشگاههای علوم کاربردی (Universities of Applied Sciences - HBO): این موسسات بر آموزش عملی و آمادهسازی دانشجویان برای بازار کار متمرکز هستند و اغلب شهریههای کمتری نسبت به دانشگاههای تحقیقاتی دریافت میکنند.
- رشته تحصیلی: هزینه تحصیل در رشتههای علوم انسانی و اجتماعی معمولاً کمتر از رشتههای علوم طبیعی، فنی مهندسی و پزشکی است.
دانشگاههای مقرونبهصرفهتر برای دانشجویان بینالمللی (سال تحصیلی 2024-2025)
یافتن دانشگاه "ارزان" در هلند امری نسبی است، اما برخی دانشگاهها شهریههای سازمانی پایینتری نسبت به سایرین ارائه میده دهند. در ادامه لیستی از دانشگاههایی که اغلب به عنوان گزینههای مقرونبهصرفهتر شناخته میشوند، آورده شده است. توجه داشته باشید که این ارقام تقریبی هستند و برای اطلاعات دقیق و بهروز باید به وبسایت رسمی هر دانشگاه مراجعه کرد.
| نام دانشگاه | شهریه تقریبی سالانه (کارشناسی) | شهریه تقریبی سالانه (کارشناسی ارشد) | توضیحات تکمیلی |
|---|---|---|---|
| دانشگاه علوم کاربردی هانز (Hanze UAS) | حدود 8,000 تا 10,000 یورو | حدود 11,000 یورو | یکی از بزرگترین دانشگاههای علوم کاربردی در شمال هلند. |
| دانشگاه وریج آمستردام (VU Amsterdam) | اغلب بین 9,580 تا 13,510 یورو | اغلب بین 12,130 تا 17,960 یورو | شهریه بسیار متغیر است اما بسیاری از رشتهها در این بازه قرار دارند. |
| دانشگاه توئنته (University of Twente) | 9,625 یا 12,875 یورو (بسته به رشته) | 14,250 تا 17,000 یورو | تمرکز قوی بر فناوری و مهندسی با شهریههای رقابتی. |
| دانشگاه اراسموس روتردام (Erasmus University) | حدود 9,900 تا 12,700 یورو | حدود 12,000 تا 25,000 یورو | شهریه بر اساس دانشکده متفاوت است؛ مثلاً اقتصاد ارزانتر از مدیریت است. |
| دانشگاه رادبود (Radboud University) | 11,000 تا 15,500 یورو | 11,000 تا 15,500 یورو | واقع در شهر نایمخن که هزینههای زندگی کمتری دارد. |
| دانشگاه تیلبورخ (Tilburg University) | حدود 10,200 یورو | حدود 18,900 یورو (برخی رشتهها ارزانتر) | متخصص در اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی. |
| دانشگاه خرونینگن (University of Groningen) | 13,100 تا 32,000 یورو (بسته به رشته) | 16,300 تا 32,000 یورو (بسته به رشته) | دانشگاهی جامع با طیف وسیعی از رشتهها و شهریهها. |
| دانشگاه علوم کاربردی ویتنبرگ (Wittenborg UAS) | حدود 9,800 یورو | حدود 13,000 تا 18,000 یورو | یک دانشگاه خصوصی با تمرکز بر مدیریت و کسبوکار. |
نکته مهم: دانشگاههای بزرگ و دارای رتبه بالا معمولاً شهریههای بالاتری دارند. برای مثال:
- دانشگاه واخنینگن (Wageningen University & Research): این دانشگاه تخصصی و معتبر، شهریههای بالاتری دارد که برای مقطع کارشناسی حدود 17,300 یورو و برای کارشناسی ارشد حدود 20,600 یورو است. این دانشگاه نیز در برنامه بورسیه NL مشارکت دارد.
- دانشگاه آمستردام (UvA) و دانشگاه اوترخت (Utrecht University) نیز شهریههای بالاتری دارند. در دانشگاه اوترخت برای سال تحصیلی 2024-2025، شهریه مقطع کارشناسی ارشد از حدود 17,500 یورو شروع میشود.
- دانشگاه لیدن (Leiden University) نیز در دسته دانشگاههای گرانتر قرار میگیرد. شهریه مقطع کارشناسی برای دانشجویان غیراروپایی بین 12,000 تا 16,000 یورو است.
هزینههای زندگی دانشجویی در هلند
علاوه بر شهریه، هزینه زندگی بخش عمدهای از بودجه شما را تشکیل میدهد. به طور متوسط، یک دانشجو بین 900 تا 1,200 یورو در ماه برای پوشش هزینههای خود نیاز دارد که سالانه حدود 12,000 یورو تخمین زده میشود. این مبلغ بسته به شهر و سبک زندگی شما متغیر است. شهرهای بزرگ مانند آمستردام و اوترخت گرانتر هستند، در حالی که زندگی در شهرهای کوچکتر مانند تیلبورخ، خرونینگن و نایمخن (محل دانشگاه رادبود) هزینه کمتری دارد.
| هزینه | مبلغ تقریبی ماهانه (یورو) | توضیحات |
|---|---|---|
| مسکن | 450 - 800 | بیشترین بخش هزینه. اتاق در خوابگاه یا خانه اشتراکی. |
| خوراک | 200 - 300 | خرید از سوپرمارکتهای ارزانتر مانند Lidl و Jumbo به کاهش هزینه کمک میکند. |
| حمل و نقل | 40 - 100 | استفاده از دوچرخه (وسیله اصلی حمل و نقل) هزینهها را به شدت کاهش میدهد. |
| بیمه درمانی | 50 - 120 | برای دانشجویان بینالمللی اجباری است. |
| کتاب و لوازم تحصیل | 40 - 60 | بسته به رشته تحصیلی متفاوت است. |
| تفریح و هزینههای شخصی | 100 - 200 | شامل فعالیتهای اجتماعی، ورزش و خرید. |
کمکهای مالی و بورسیههای تحصیلی
خوشبختانه، فرصتهای متعددی برای دریافت کمکهزینه و بورسیه تحصیلی وجود دارد که میتواند بار مالی تحصیل در هلند را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
بورسیه NL (NL Scholarship)
این بورسیه که قبلاً با نام "بورسیه هلند" شناخته میشد، توسط وزارت آموزش هلند و دانشگاههای این کشور برای جذب دانشجویان مستعد خارج از منطقه اقتصادی اروپا (EEA) ارائه میشود.
- مبلغ: 5,000 یورو که به صورت یکجا در سال اول تحصیل پرداخت میشود. این بورسیه کامل نیست اما کمک قابل توجهی به هزینهها میکند.
- شرایط اصلی:
- تابعیت یک کشور غیراروپایی (non-EEA).
- درخواست برای یک برنامه تماموقت کارشناسی یا کارشناسی ارشد در یکی از دانشگاههای مشارکتکننده.
- نداشتن مدرک تحصیلی قبلی از هلند.
- برآورده کردن شرایط پذیرش دانشگاه مورد نظر.
- فرآیند درخواست: درخواست از طریق دانشگاهی که برای آن اپلای کردهاید انجام میشود. مهلتها بسته به دانشگاه متفاوت است و معمولاً 1 فوریه، 1 می یا 1 ژوئن است.
- دانشگاههای مشارکتکننده: تقریباً تمام دانشگاههای بزرگ هلند در این برنامه مشارکت دارند. لیست کامل در وبسایت رسمی Study in NL موجود است.
بورسیههای دانشگاهی
تقریباً تمام دانشگاههای هلند بورسیههای مبتنی بر شایستگی (Merit-based) برای دانشجویان بینالمللی ممتاز ارائه میدهند. رقابت برای دریافت این بورسیهها بسیار شدید است. برخی از معروفترین آنها عبارتند از:
صندوق اریک بلومینک (Eric Bleumink Fund) در دانشگاه خرونینگن:
- نوع: این یک بورسیه کامل (فول فاند) برای دانشجویان بااستعداد از کشورهای در حال توسعه است. ایران در فهرست کشورهای مورد قبول قرار دارد.
- پوشش: شهریه کامل، هزینههای سفر بینالمللی، کمکهزینه زندگی، هزینه کتاب و بیمه درمانی را پوشش میدهد.
- فرآیند درخواست: نیازی به درخواست جداگانه نیست. دانشجویانی که برای مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه خرونینگن تا قبل از 1 دسامبر اپلای کنند و پذیرش (حتی مشروط) دریافت نمایند، به طور خودکار برای این بورسیه در نظر گرفته میشوند.
برنامه بورسیه VU (VUFP) در دانشگاه وریج آمستردام: این بورسیه کل مبلغ شهریه را پوشش میدهد اما شامل هزینههای زندگی نمیشود. متقاضی باید دارای رزومه علمی برجسته (معدل معادل 8 در سیستم هلندی) و پذیرش از یک رشته کارشناسی ارشد باشد.
برنامه بورسیه رادبود (Radboud Scholarship Programme): این بورسیه شهریه را تا سطح شهریه دانشجویان اروپایی (حدود 2,530 یورو برای سال 2024-2025) کاهش میدهد و هزینههای ویزا، اقامت و بیمه را نیز پوشش میدهد. این بورسیه هزینههای زندگی را پوشش نمیدهد.
بورسیه دانشگاه توئنته (UTS): این بورسیه مبلغی بین 3,000 تا 22,000 یورو برای یک سال است و به حدود 50 دانشجوی ممتاز کارشناسی ارشد اعطا میشود.
بورسیههای دانشگاه واخنینگن: این دانشگاه بورسیههایی مانند برنامه ممتاز (Excellence Programme) را ارائه میدهد که شهریه را به طور کامل پوشش میدهد. این بورسیهها اغلب به صورت "دعوتنامهای" هستند، یعنی دانشجو پس از اپلای و بر اساس شایستگی، برای بورسیه دعوت میشود.
بورسیههای خاص برای ایرانیان
بورسیه لاله نارنجی (Orange Tulip Scholarship - OTS):
- وضعیت: این بورسیه توسط دفاتر Nuffic Neso با همکاری دانشگاهها برای دانشجویان مستعد از کشورهای خاص ارائه میشد. با این حال، شواهد نشان میدهد که این برنامه برای بسیاری از کشورها، از جمله ایران، متوقف شده است. وبسایت رسمی Nuffic این برنامه را در لیست بورسیههای "قبلاً مدیریت شده" قرار داده است. بنابراین، دانشجویان ایرانی نباید روی این بورسیه حساب کنند.
برنامه بورسیه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA Scholarship Programme - MSP):
- جایگزینی برای ایرانیان: این بورسیه به طور خاص برای متخصصان شاغل و باانگیزه از کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا، از جمله ایران، طراحی شده است.
- هدف و پوشش: این بورسیه برای دورههای آموزشی کوتاه (2 تا 13 هفته) در هلند است و هزینههایی مانند شهریه، ویزا، سفر و بیمه را پوشش میدهد.
- شرایط اصلی برای ایرانیان:
- متقاضی باید ملیت ایرانی داشته باشد، در ایران شاغل باشد و سن او بین 20 تا 45 سال باشد.
- ارائه "بیانیه کارفرما" (Employer Statement) که حمایت سازمان محل کار را نشان دهد، الزامی است.
- کارمندان شرکتهای بزرگ چندملیتی یا سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل واجد شرایط نیستند.
- فعالیت در یکی از حوزههای اولویتدار برای ایران که عمدتاً مدیریت و استفاده از آب است (مانند تصفیه فاضلاب، مدیریت منابع آب و کیفیت آب).
خلاصه
تحصیل در هلند برای دانشجویان بینالمللی (غیراروپایی) مستلزم سرمایهگذاری مالی قابل توجهی است. شهریهها برای این دانشجویان معمولاً از حدود 9,000 یورو برای مقطع کارشناسی شروع شده و میتواند تا 30,000 یورو یا بیشتر برای مقطع کارشناسی ارشد برسد. دانشگاههایی مانند علوم کاربردی هانز، وریج آمستردام، توئنته و اراسموس روتردام اغلب گزینههایی با شهریههای سازمانی نسبتاً پایینتر (معمولاً زیر 13,000 یورو برای کارشناسی) ارائه میدهند. در مقابل، دانشگاههای تخصصی مانند واخنینگن شهریههای بالاتری دارند.
هزینههای زندگی نیز بخش مهمی از بودجه را تشکیل میدهد که به طور متوسط ماهانه بین 900 تا 1,200 یورو (حدود 12,000 یورو در سال) تخمین زده میشود و در شهرهای کوچکتر، این هزینه کمتر است.
با این حال، هلند فرصتهای بورسیه متنوعی را برای کاهش این هزینهها فراهم میکند. بورسیه NL یک کمک هزینه 5,000 یورویی برای سال اول است که تقریباً در تمام دانشگاهها ارائه میشود. علاوه بر این، بورسیههای دانشگاهی مبتنی بر شایستگی بسیار رقابتی هستند و میتوانند از کاهش شهریه (مانند برنامه بورسیه رادبود) تا پوشش کامل شهریه (مانند VUFP در دانشگاه وریج آمستردام) و حتی بورسیههای کامل پوششدهنده هزینه زندگی (مانند صندوق اریک بلومینک در دانشگاه خرونینگن) متغیر باشند. برای بورسیه اریک بلومینک، دانشجویان ایرانی که تا 1 دسامبر برای مقطع ارشد دانشگاه خرونینگن اپلای کنند، به طور خودکار در نظر گرفته میشوند. همچنین، متخصصان ایرانی شاغل در حوزه آب میتوانند برای بورسیه MSP جهت شرکت در دورههای کوتاه مدت اقدام کنند.
کلید موفقیت در مدیریت هزینهها، انتخاب هوشمندانه دانشگاه و شهر، و اقدام به موقع برای دریافت بورسیههای تحصیلی است. به تمام متقاضیان اکیداً توصیه میشود برای اطلاع از آخرین ارقام و شرایط، به وبسایت رسمی دانشگاههای مورد نظر خود مراجعه کنند.